Tünel Delme Makinesi, kısaca TBM (Tunnel Boring Machine) olarak adlandırılmaktadır.Ard arda eklenmiş, işlevleri farklı olan makine gruplarından oluşmaktadır. Makine grubu toplam uzunluk ve toplam ağırlık olarak ifade edilmektedir.Günümüzde metro ve demiryolu tünellerinde, su tünellerinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Büyük çaplı makinelerin geliştirilmesiyle, geniş kazı alanı gerektiren karayolları tünellerinde de kullanılmaya başlanmıştır.

Ülkemizde de kullanımı hızla artan TBM konusunda örnek projeler ve fotoğraflar aşağıda verilmiştir.

---------------------------------------------

05.05.2014 http://www.worldhighways.com/latest-issue/global/april-2014/ , sayfa 53,54

Shanghai Hong Mei Karayolu Tüneli-Üin: tek yönde 3 şeritli karayolunun Huangpu nehri altından geçişi için yapılan 3,4 km uzunluğundaki tünelde kullanılan 14,9 m kazı çapındaki TBM. Nehirdeki su seviyesinin 59 m altında ve haftada 132 m ye ulaşan ilerleme hızıyla çalıştı.Tünelin ikinci tüpü için ise, TBMin bakımı yapılıp, gerekli görülen parça değişimleri yapıldıktan sonra, öncekinin tersi yönünde hareket ederek 28 Aralık 2013 te çalışmaya başladı.  

Ayrıca, aynı karayolu projesinin Batı Changjiang kesiminde ise her biri 3 şeritli iki tünel için 15,43 m kazı çapında başka bir TBM kullanıldı. Bunun özelliği ise, Huangpu nehrinin altına dalmadan önce, mevcut başka bir karayolu ve demiryolu temel tabakalarının 1 m altından geçmesidir.

---------------------------------------------

---------------------------------------------

Dünyanın en büyük çaplı Tünel Delme Makinesi -17,5 m çapında (06.01.2014)

Kaynak: http://www.wsdot.wa.gov/projects/viaduct/Traffic/ConstructionCam

Seattle (ABD); 3,2 km uzunluğunda 4 şeritli (2x2) karayolu tüneli. Trafik hacmi 110000 taşıt/gün ve öngörülen maliyet 2,8 Milyar $.  Mevcut durumda, 1953 yılında yapılmış ve şehri viyadük olarak geçen "State Route 99" karayolunun yerine, yer altında TBM tünel olarak yapılıyor. Tünel dışındaki diğer işlerle birlikte projenin maliyeti 4,25 Milyar $. Proje tamamlandığında mevcut viyadük yıkılarak kaldırılacak.   

TBM, 80 milyon $ değerinde olup, 99 m uzunluğunda ve 6100 ton ağırlığında. Hitachi Zosen Corporation tarafından Osaka/Japonyada üretildi ve 40 parça halinde, demonte olarak Seattle a getirildi.Tünelin güney ucunda tekrar birleştirildi.

Montajına ait görüntüler tarih ve 15 dakikalık fotoğraflar halinde http://www.wsdot.wa.gov/projects/viaduct/Traffic/ConstructionCam adresinde görülebilir.

TBM, 17,5 m çapında ve her bir segment uzunluğu 2 m. Delme çalışmaları 30 Haziran 2013de güneyden kuzeye doğru başladı, 2015 yılı sonunda trafiğe açılması planlanıyor.

TBM in çalışması esnasında kaya kütlesi kayarak TBM i sıkıştırdı. Temizlenmesi ve yeniden çalışmaya başlaması uzun zaman aldı. Tünel delme işi 4 Nisan 2017 tarihinde tamamlandı. TBM, sökümünün yapılacağı pite erişti.

http://www.foxnews.com/us/2017/04/04/seattles-tunnel-boring-machine-bertha-reaches-end-long-troubled-journey.html

---------------------------------------------

AVRASYA Karayolu Geçişi-İstanbul/Türkiye 

Kazlıçeşme-Göztepe arasında yer alan ve İstanbul boğazını alttan geçecek olan projenin Cankurtaran-Haydarpaşa arasındaki kesimi TBM ile tek tüp olarak açılacak. Kazı çapı 13,7 m.

Proje ile ilgili detaylar http://www.yoldurum.com/index.php?sayfa=genel&cat=62  adresinde.

----------------------------------------------

Not: Resimleri büyütmek için üzerlerine tıklayınız.